Những bức thư "đi xuyên" lửa đạn

04/05/2009 06:21 (GMT + 7)

(TuanVietNam) - Bà Lương Ngọc Thư, vợ cố Thượng tướng Lê Ngọc Hiền (nguyên phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, quyền tham mưu trưởng chiến dịch Hồ Chí Minh) lật giở những bức thư mình còn giữ lại, phần rất nhỏ trong số những bức thư bà đã hiến tặng cho bảo tàng lịch sử quân sự VN.

Trong căn nhà số 11 nằm sâu trong ngõ 30 Lý Nam Đế (Hà Nội), bà say sưa với những câu chuyện kỷ niệm mà theo bà là "mới chỉ như ngày hôm qua mà thôi!” Bài 1: Chuyện của vợ chồng Thượng tướng Lê Ngọc Hiền Chùm bài: Những kỷ vật thời chiến Những bức ảnh “Chúng tôi tiến vào dinh Độc Lập” Thư tình, đó không chỉ là những tờ giấy mỏng manh với những dòng chữ để người ta trao đổi thông tin, bày tỏ tình cảm... mà còn là một phần cuộc đời mỗi con người, là lịch sử một dân tộc. Đó là những lời tâm tình của cả một thế hệ. Những người lính, người chiến sĩ năm xưa đã suy nghĩ rất thật, buồn vui cũng rất thật và vô vàn thư từ, nhật ký thời chiến được lưu giữ đã chứng minh cho điều đó. Với riêng bà Thư thì đó còn là những tấm "giấy giá thú đặc biệt" trong ngày cưới của mình. Vì chiến tranh, vì bom đạn nên đôi bạn trẻ ngày ấy không có thời gian, cơ hội để gần gũi, tìm hiểu nhau. Chỉ qua những bức thư, những tấm ảnh trao tay đồng đội họ đã tìm được sự đồng điệu trong tâm hồn, tìm được nửa kia của cuộc đời. "Giấy giá thú đặc biệt" Bà Lương Ngọc Thư và những bức thư xưa (Ảnh: Thân Văn Hoàng) Khi đất nước thống nhất Nam – Bắc một nhà, ông bà ngồi ôn lại những kỷ niệm thời chiến thì đã tự quy ước vui với nhau rằng: những lá thư ngày đầu mới yêu cùng tờ quyết định của Bộ Tư lệnh Đại đoàn 320 (đơn vị ông Hiền tham gia chiến đấu) chính là tấm giấy giá thú trong ngày họ chính thức trở thành vợ chồng. Và tất cả chúng đều được cất giữ nguyên vẹn với nhiều khổ giấy, nhiều loại mực khác nhau. Nhớ lại lần đầu nhận thư của Thượng tướng Lê Ngọc Hiền, bà Thư kể: "Năm 1949 khi đang tham gia lớp học nữ hộ sinh trung cấp do Bộ Y tế tổ chức tại Nghệ An, thì một hôm thật bất ngờ, tôi nhận được hai bức thư gửi vào trường. Một lá của bố mẹ ở Thanh Hóa gửi, một lá của người con trai lạ tôi chưa hề quen biết bao giờ. Trong thư bố mẹ dặn tôi việc học hành và hé mở để tôi biết tôi đã thoát ly, đã trưởng thành. Bố mẹ cho phép tôi được giao tiếp và chấp thuận “anh” nếu anh đồng ý". Việc yêu đương này của cô gái 17 tuổi Lương Ngọc Thư năm ấy là do anh Trần Quang Thường, hàng xóm thân thiết của gia đình, mai mối. Anh Thường là “bộ đội” – cái danh từ mà theo như bà Hiền giải thích là để chỉ những người trong quân ngũ ngày ấy rất có uy tín và đáng tin cậy. Vì thế, khi anh Thường đưa anh bộ đội Lê Ngọc Hiền sang nói chuyện với gia đình thì bố mẹ Thư ưng ngay và chỉ hỏi: Anh đã có vợ lần nào chưa? Anh Thường nói chắc chắn rằng người đó chưa hề có vợ. Thế là bố mẹ cô đồng ý rồi gửi thư cho con gái ngầm báo mà định liệu. Lá thứ 2 là thư của anh bộ đội Lê Ngọc Hiền, người mà cô Thư chưa hề quen biết. "Anh nói anh là bạn của anh Xuân người yêu của Tố, bạn tôi. Hai người đã cho xem ảnh của tôi và hỏi anh có ưng không. Thế rồi anh mạnh dạn biên thư cho tôi sau khi anh đã đến nói chuyện xin phép bố mẹ. Anh cho tôi biết lý do anh gửi thư là không muốn tôi bị bất ngờ, đột ngột và lúng túng khi hai người gặp nhau", bà Thư nhớ lại. Mấy tháng sau, đám cưới của đôi Xuân – Tố được tổ chức. Đơn vị bộ đội vào dự rất đông. Là bạn thân cùng lớp với Tố nên Thư được chọn làm phù dâu. Không ngờ, trong đám cưới ấy anh Hiền cũng làm phù rể, lại ngồi đối diện với cô. "Thấy mọi người chỉ anh, bấm nhau thì thào, loáng thoáng nghe được tôi ngượng chín cả người. Sau này tôi mới biết việc này có sự sắp xếp trước của cánh lính. Tôi hỏi anh. Anh nhìn tôi cười. Sau đó Anh trả lời : “Anh không ngượng mà rất thích vì được ngắm phù dâu thoải mái”. Bà Thư kể tiếp: "Sau khi chia tay hơn một tuần tôi nhận được thư từ Thanh Hóa gửi vào. Anh viết thư cho tôi đúng lần sinh nhật thứ 20 của tôi. Không biết vô tình hay ai đã cho anh biết, tuy trong thơ anh không nhắc đến ngày đó nhưng sau khi đọc tôi thấy trái tim tôi đã có dấu hiệu mách bảo anh thầm chúc mừng tôi ngày đó, ngày 30/10/1932”. Những năm sau này khi đất nước đã hoàn toàn độc lập, khi ông bà đã có những đứa cháu nội ngoại đang tuổi đến trường thì vẫn thường cùng nhau ngồi ôn lại kỷ niệm tình yêu thời chiến qua những trang thư ngày đầu như thế. Nhiều lúc bà đọc cho ông nghe rồi cả hai cùng cười. Còn mỗi lần ông xa nhà bà lại đọc một mình để như thấy hình bóng ông luôn bên cạnh. Và khi gia đình có dịp họp mặt đầy đủ ông bà cũng mang những bức thư đã “ố màu thời gian” ấy ra để dặn dò con cháu. “Đấy là những tấm “giấy giá thú” đã giúp cha mẹ nên vợ nên chồng. Đấy là sợi dây liên lạc duy nhất để cha mẹ cùng nhau bàn cách uốn nắn, nuôi dạy các con nên người. Là động lực tinh thần, là bản cam kết để hai vợ chồng tin nhau và luôn vững tâm chiến đấu vì ngày độc lập của Tổ quốc”. Ngày cưới không có người "sắm vai cô dâu, chú rể" Anh bộ đội Hiền và cô nữ hộ sinh Thư ngày trẻ Sau lần đầu gặp nhau trong đám cưới của bạn ấy, anh bộ đội Hiền lại đạp xe quay trở về đơn vị, cô thanh niên xung phong Thư ở lại Nghệ An tiếp tục việc học. Thế nhưng họ vẫn thường xuyên liên lạc, tâm sự, thương nhớ nhau qua những trang thư trao tay đồng đội. “Có bức thơ là những lời an ủi, động viên nhau cùng phấn đấu. Nhưng cũng có nhiều bức là trận bút chiến dài để tìm ra quan điểm chung cho vấn đề xây dựng tình yêu hạnh phúc, bền vững trong tương lai. Đôi khi cũng có những trách móc, giận hờn trên trang giấy nhưng nếu lâu lâu mà anh ý không biên thơ thì lại thấy buồn, thấy nhớ lắm!”, bà Thư tâm sự. Rồi ngày đặc biệt cũng đến, cái ngày mà chính Thư cũng không thể ngờ tới. Ngày 15/ 4/ 1955, anh Hiền báo cho cô biết Bộ Tư lệnh Đại đoàn 320 gửi thư cho gia đình hai bên đồng ý cho đôi trẻ làm đám cưới. Hôm ấy là Hội nghị tổng kết phát động giảm tô, kết hợp với thư của Bộ Tư lệnh Đại đoàn 320, Đoàn ủy đã tuyên bố công nhận việc thành hôn của đôi bạn trẻ. Dự hội nghị đó có đến khoảng 4 – 5 nghìn cán bộ khắp nơi trong cả nước. "Ngày cưới của chúng tôi thật đặc biệt. Anh không phải sắm vai “chú rể”, tôi không phải sắm vai “cô dâu”. Tôi vẫn ăn mặc như mọi ngày, vẫn quần đen, áo nâu, chít khăn mỏ quạ. Các chị ngồi cạnh tôi trong hội nghị cũng không biết anh là chú rể, tôi là cô dâu nên cứ hỏi nhau cô dâu chú rể đâu sao không đứng lên chào quan khách. Anh tủm tỉm cười rồi nháy mắt ra hiệu tôi lặng im. Vậy là sau ngày trọng đại ấy tôi đã có anh. Nghĩ lại ngày ấy cho đến tận bây giờ tôi vẫn còn xúc động", bà Thư vừa lật giở các bức ảnh kỷ niệm, vừa rưng rưng xúc động tâm sự. Đám cưới của những người lính ngày ấy thật đơn giản. Không loa đài, không phông bạt, không son phấn, trầu cau nhưng vẫn ấm tình người. Chỉ cần sự chứng kiến của đồng đội, sự tác hợp của đơn vị chiến đấu, đôi khi không cần “nhân vật chính” thì ngày vui vẫn diễn ra tốt đẹp. Khi hội nghị giải tán, đôi vợ chồng mới cưới về gặp mặt anh em trong đội phát động giảm tô của Thư. Lúc ấy chú rể chỉ có duy nhất bao thuốc lá Thiên An Môn mời anh em trong đội chia vui. Nhớ lại kỷ niệm xưa, cô dâu Thư của ngày ấy vẫn không giấu nổi niềm xúc động: “Đã gần 60 năm trôi qua mà chuyện vui ấy với tôi vẫn mới chỉ như ngày hôm qua mà thôi. Tình yêu của người lính chúng tôi vì bom đạn nên phải xa nhau nhưng vẫn lãng mạn, bền vững nhờ những trang thư..." (Còn nữa...)